Presidentiële musea in Amerika: een wandeling door de geschiedenis

Het presidentiële museum Obama Center in Chicago

Met de opening van The Obama Center, het museum ter ere van oud-president Barack Obama in Chicago, is er een nieuw pareltje toegevoegd aan de lijst met presidentiële musea in Amerika. Onze Hey!USA-storyteller Stan Bos bezocht al elf van deze locaties, kriskras door het land en is onder indruk hoe presidenten – Democraat of Republikein – hun nalatenschap tentoonspreiden aan het publiek.  

Little Rock, Arkansas

William Jefferson Clinton Presidential Library and Museum

De gids van de William Jefferson Clinton Presidential Library and Museum, langs de Arkansas River in Little Rock, komt tijdens de rondleiding door de Oval Office met een opmerkelijke ontboezeming. Vlak voor de opening van het museum inspecteerde oud-president Bill Clinton de replica van zijn voormalige kantoor in het Witte Huis en zei: ‘Something is off’. Wat bleek: het plafond bleek een paar centimeter lager dan de werkelijke in Washington DC. Het klusteam herstelde de weeffout in allerijl, want Clinton wenste dat bezoekers zo’n realistisch mogelijk beeld krijgen van het beroemdste ovale kantoor ter wereld, waar hij tussen 1993 en 2001 acht jaar werkte.  

Presidentiële musea in Amerika

Wie aan een bezoekt aan Amerika denkt, ziet al snel het Vrijheidsbeeld opdoemen, of anders wel de Grand Canyon of het uitzicht vanaf Fishermans Wharf op de Golden Gate Bridge in San Francisco. Een bezoek aan een presidentieel museum staat meestal niet bovenaan het wensenlijstje. En toch, voor wie het land met zijn talloze perspectieven beter wil leren begrijpen, is een bezoekje aan zo’n presidentieel eerbetoon geen overbodige luxe.

Zestien presidentiële musea in de Verenigde Staten

Volgens gegevens van de National Archives zijn er zestien presidentiële musea en bibliotheken geregistreerd, van Herbert Hoover in West Branch, Indiana tot het net geopende museum van Barack Obama in Chicago, Illinois. Die van Donald Trump en Joe Biden moeten nog worden gebouwd. Trump toonde op zijn sociale media eerder al een ambitieus museum in Miami, de erfenis van Biden komt op een nog nader te bepalen locatie in zijn thuisstaat Delaware.

Abraham Lincoln

Het museum van Abraham Lincoln in Springfield, Illinois valt niet onder de National Archives and Records Administration (NARA), maar is dankzij de historische betekenis van zijn presidentschap zeer relevant. Lincoln schafte de slavernij af, loodste het land met succes door de burgeroorlog, hield de democratie in stand en verstevigde die waar hij kon. Lincoln wordt als één van de grootste presidenten beschouwd. Zijn hele reis naar het presidentschap, van de jonge jongen die opgroeide in armoede tot aan zijn jaren in het Witte Huis, worden indrukwekkend goed in beeld gebracht.

Het systeem van deze presidentiële bibliotheken en musea zag het daglicht in de zogenoemde Presidential Libraries Act uit 1955. De wet is in het leven geroepen om presidenten aan te moedigen om hun historische materiaal aan de overheid te doneren. Het doel is het behoud van de miljoenen presidentiële documenten, foto’s en audiovisueel materiaal voor toekomstige generaties. Die kunnen ook worden gebruikt voor historisch onderzoek. Alle presidentiële bibliotheken en musea worden betaald van persoonlijke donaties die aan de overheid worden geschonken.

Watergate-affaire

De nalatenschap van Gerald Ford, de opvolger van de in 1974 opgestapte Richard Nixon, is verspreid over twee locaties in Michigan. In Ann Arbor staat zijn presidentiële bibliotheek met alle relevante, historische documenten uit zijn tweeënhalf jaar in het Witte Huis. In het twee uur verderop gelegen Grand Rapids staat zijn museum, dat niet heel lang geleden een forse make-over onderging. Het museum toont de lastige fase waarin Ford als vicepresident het ambt van Nixon overnam na de Watergate-affaire. In zijn korte maar tumultueuze ambtstermijn overleefde Ford twee aanslagen op zijn leven. In november 1976 verloor hij van de Democraat Jimmy Carter, de pindaboer uit Georgia.

Historisch net zo relevant is het presidentschap van Lyndon Baines Johnson, die het hoogste ambt plotsklaps overnam na de moord op John F. Kennedy, op 22 november 1963 in Dallas. In de nasleep van de moord loodste Johnson, een gewiekst politicus, in de geest van zijn voorganger baanbrekende wetgeving door het Congres, zoals de wet voor gelijke burgerrechten op 2 juli 1964, iets meer dan een half jaar na de aanslag op JFK. Zijn indrukwekkende museum op het universiteitsterrein in Austin, Texas is voor de liefhebber van presidentiële geschiedenis een must om te bezoeken. Johnson was één van de meest effectieve leiders sinds de Tweede Wereldoorlog, al zal zijn naam ook altijd blijven kleven aan het Vietnam-debacle. Heet je Lyndon of Claudia van je voornaam, dan mag je gratis naar binnen.

Abilene, Kansas

Presidentieel park

Het presidentiële museum van Republikein Dwight D. Eisenhower, één van zijn illustere voorgangers, is meer een open presidentieel park in het hart van het Amerika. Abilene, Kansas ligt bepaald niet langs de geijkte toeristische routes. Wie in de buurt is, mag ‘m niet overslaan. Vanzelfsprekend is er veel aandacht voor zijn twee termijnen in het Witte Huis, van 20 januari 1953 tot 20 januari 1961, maar Eisenhower was tijdens de Tweede Wereldoorlog opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in Europa, boekte daar succes en dankte er mede zijn verkiezing in november 1952 aan. Eisenhower en zijn vrouw Mamie liggen begraven in de kapel op het museumterrein.

Natuurlijk zorgden ook vader en zoon Bush voor hun nalatenschap. Het museum van George Herbert Walker Bush, president van 20 januari 1989 tot 20 januari 1993, staat op het universiteitsterrein van College Station in Texas, grofweg tussen Houston en San Antonio. George Walker Bush, president van 20 januari 2001 tot 20 januari 2009, liet zijn museum bouwen op de universiteitsgrond van Dallas, Texas. Bush senior en zijn vrouw Barbara liggen begraven bij hun museum.

Mooiste locatie en uitzicht

Over smaak en locatie valt altijd te twisten, maar van alle presidentiële musea staan er twee op een bijzondere plek die het sowieso qua uitzicht winnen. Ronald Reagan was president van 20 januari 1981 tot 20 januari 1989 en liet zijn museum bouwen in de heuvels van Simi Valley in Californië, grofweg tussen Santa Barbara en Los Angeles. Naast een prachtig, informatief museum maakt in de verte het uitzicht over de Pacific Ocean het plaatje compleet, net als de mogelijkheid om door de oude Air Force One, het presidentiële vliegtuig, te lopen.

John Fitzgerald Kennedy, president van 20 januari 1961 tot 22 november 1963, maakte de openingshandelingen van zijn museum niet mee. Op 20 oktober 1979 opende president Jimmy Carter de nalatenschap van JFK op Columbia Point in Boston, aan de boorden van Dorchester Bay. Het uitzicht aan de achterzijde van het museum over de skyline van Boston is op zonnige dagen een plaatje.

Obama Center

Het presidentiële museum van Barack Obama, president van 20 januari 2009 tot 20 januari 2017, heet The Obama Center en staat in het zuidelijke deel van Chicago. Met verschillende tentoonstellingen toont het museum de lange reis die Obama aflegde naar het Witte Huis, de baanbrekende wetgeving op het gebied van gezondheidszorg en zijn er diverse interactieve programma’s voor bezoekers van alle leeftijden.

Bijzonder is dat ook de openbare bibliotheek van Chicago op het terrein is gevestigd. Obama, een fervent basketballiefhebber, liet er ook een compleet overdekt basketbalveld bouwen. Het Obama Center wordt ook een plek voor toekomstige generatie leiders die er trainingen kunnen volgen. Daarmee is de laatste toevoeging aan de indrukwekkende lijst met presidentiële musea veel meer dan alleen een museum of bibliotheek. Het is een nalatenschap voor de verre toekomst.  